Een wortelkanaalbehandeling wordt uitgevoerd om een ontstoken of afgestorven tandzenuw te verwijderen en de tand te behouden. Bij het overgrote deel van de patiënten verdwijnen de klachten daarna volledig. Toch merkt een klein deel van de mensen die zo'n behandeling hebben ondergaan dat de tand na maanden of jaren opnieuw pijnlijk of gevoelig wordt. In dat geval kan een herbehandeling wortelkanaalbehandeling nodig zijn om de tand alsnog te redden.
Wat houdt een herbehandeling precies in?
Bij een herbehandeling verwijdert de tandarts of endodontoloog eerst de bestaande wortelkanaalvulling. Daarna worden de kanalen opnieuw en grondiger gereinigd, waarbij specifiek wordt gezocht naar kanalen of vertakkingen die bij de eerste ingreep mogelijk zijn gemist. Zodra alle weefselresten en bacteriën verwijderd zijn, wordt het kanaalsysteem opnieuw gevuld en de tand weer afgesloten.
Deze tweede ingreep vraagt doorgaans meer precisie dan de oorspronkelijke behandeling. Vaak is er inmiddels al een kroon, stiftopbouw of andere restauratie aangebracht, waardoor eerst bekeken moet worden hoe de tand het beste bereikbaar is zonder onnodige schade aan te richten.
Waarom geeft een behandelde tand soms toch opnieuw problemen?
Een ontsteking die terugkeert, wil niet zeggen dat de eerste behandeling slecht is uitgevoerd. Wortelkanalen kunnen extreem smal, vertakt of gekromd zijn, waardoor zelfs een zorgvuldige behandeling niet altijd elk hoekje bereikt. Veelvoorkomende oorzaken van een nieuwe of aanhoudende ontsteking zijn:
- een extra of zeer nauw kanaal dat tijdens de eerste behandeling onopgemerkt is gebleven;
- bacteriën die zich hebben verschanst in een lastig bereikbaar deel van het wortelkanaalsysteem;
- een wortelkanaalvulling die niet perfect aansluit op de kanaalwand;
- een lekkende vulling of kroon, waardoor bacteriën opnieuw toegang krijgen tot de tand;
- een volledig nieuwe infectie, los van de eerdere behandeling.
Met name tanden met meerdere wortels, zoals kiezen, hebben vaak een complex kanalenstelsel. Dat maakt de kans op een gemist of onvolledig behandeld kanaal iets groter dan bij een voortand.
Welke klachten kunnen wijzen op een nieuwe ontsteking?
Niet iedereen met een terugkerende ontsteking heeft daadwerkelijk pijn. Soms komt het probleem pas aan het licht tijdens een periodieke controle, wanneer op een röntgenfoto een donkere zone rond de wortelpunt zichtbaar is. In andere gevallen zijn de signalen duidelijker voelbaar, zoals:
- pijn bij het bijten of kauwen op de desbetreffende tand;
- een doffe, aanhoudende pijn in de kaak;
- gevoeligheid bij aanraking of druk op het tandvlees;
- zwelling rond de wortel van de tand;
- een fistel: een klein, puistachtig bultje op het tandvlees waaruit soms vocht vrijkomt.
Herkent u een van deze signalen? Wacht dan niet te lang met het maken van een afspraak, want een onbehandelde ontsteking kan zich uitbreiden naar het omliggende kaakbot.
Hoe verloopt het traject bij de tandarts?
Voorafgaand aan de herbehandeling brengt de tandarts de situatie eerst volledig in kaart, vaak met behulp van röntgenonderzoek. Zo wordt duidelijk of alle kanalen bij de eerste behandeling zijn meegenomen en of er sprake is van een lekkage, een barst of een andere onderliggende oorzaak.
Vervolgens wordt de oude vulling verwijderd, worden de kanalen opnieuw gedesinfecteerd en gevuld, en wordt de tand tijdelijk of definitief afgesloten. Afhankelijk van de hoeveelheid resterend tandweefsel en de staat van een eventuele kroon, kan na de wortelbehandeling een nieuwe restauratie nodig zijn om de tand weer volledig sterk en functioneel te maken.
Blijft de eigen tand altijd te behouden?
Het uitgangspunt bij elke herbehandeling is het behoud van de natuurlijke tand. Of dat haalbaar is, hangt af van meerdere factoren: de oorzaak van de ontsteking, hoeveel gezond tandweefsel er nog over is en hoe de eerdere behandeling is uitgevoerd.
Een herbehandeling is helaas geen garantie dat de ontsteking volledig verdwijnt. Houdt de infectie ondanks de ingreep aan, dan kan een wortelpuntoperatie worden overwogen, waarbij de ontstoken punt van de wortel chirurgisch wordt verwijderd. In een beperkt aantal gevallen is de schade zo uitgebreid dat het trekken van de tand uiteindelijk de beste oplossing blijft.
Waarom een stevige afsluiting na de behandeling cruciaal is
Zodra het wortelkanaal is gevuld, moet de tand goed en duurzaam worden afgesloten. Een vulling, kroon of andere restauratie voorkomt dat bacteriën via kleine lekkages opnieuw naar binnen dringen. Juist die lekkages zijn een van de meest voorkomende redenen waarom een wortelkanaalbehandeling op termijn alsnog faalt.
Laat daarom een restauratie die niet meer goed aansluit, zoals een loszittende kroon of een gebarsten vulling, zo snel mogelijk nakijken, ook als u zelf nog geen klachten ervaart.
Heeft u klachten aan een eerder behandelde tand?
Pijn, gevoeligheid of een zwelling bij een tand die al eens een wortelkanaalbehandeling heeft gehad, is een duidelijk signaal om een afspraak te maken. Met een controle en indien nodig een röntgenfoto kan precies worden vastgesteld wat er speelt en welke vervolgstappen passend zijn.
Als Tandarts Nijmegen en vertrouwde Tandartspraktijk Nijmegen Noord denkt Fortuna Kliniek graag met u mee over de beste oplossing voor uw situatie. Ook als Tandarts Gelderland en regionale Tandartspraktijk Nijmegen staan we voor u klaar met persoonlijk advies en een helder behandelplan.
Heeft u vragen over een eerder behandelde tand of merkt u opnieuw klachten op? Neem gerust contact op met Fortuna Kliniek. Samen bekijken we welke mogelijkheden er voor u open staan.
